Gezin, recht en forensische gedragswetenschappen

Kwetsbare gezinnen en problematische opvoeding binnen juridische kaders

Opvoeding, gezinsleven en recht

In deze minor leer je wat ingrijpen in opvoeding en gezinsleven betekent vanuit een juridisch en gedragswetenschappelijk kader. Hoe verloopt ingrijpen in kwetsbare gezinnen en problematische opvoedingssituaties binnen juridische en psychologische/pedagogische kaders? Ook krijg je inzicht in gedragswetenschappelijke en juridische kennis, praktijken en procedures. Met deze minor ben je goed voorbereid op samenwerking in een multidisciplinaire setting. Zo draag je bij aan een veilige en goed beschermde opvoeding, een gezonde ontwikkeling van kinderen en jeugdigen en het goed functioneren van ouders in intacte gezinnen en tijdens en na de scheiding.

Vaardigheden voor de arbeidsmarkt

De kennis en vaardigheden die je tijdens deze minor opdoet, zijn relevant en kun je later goed gebruiken als je wilt gaan werken in bijvoorbeeld de jeugdbescherming, rechterlijke macht of advocatuur.

In zowel het civiele jeugdrecht als het jeugdstrafrecht hebben juristen en gedragswetenschappers een duidelijke taak: het belang van het kind dienen. Daarvoor werken zij samen vanuit hun eigen verantwoordelijkheid, kennis en kunde. Omdat het voor beide groepen nuttig is om van elkaars discipline en de bijbehorende vaktermen op de hoogte te zijn, start de minor met twee vakken, waarin studenten een inleiding krijgen in elkaars vakgebied. 

Inleiding in Familierecht met verdieping in de rechten van het kind (6 EC)

Dit vak bestaat uit twee delen. Het begint met een korte introductie in het familie- en jeugdrecht en het jeugdstrafrecht. In het tweede gedeelte van het vak zoomen we in op de rechten van kinderen. Sinds de inwerkingtreding van het Internationaal verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) is het belang van en de belangstelling voor de rechten van het kind exponentieel toegenomen. Zowel juristen als sociale wetenschappers moeten in staat zijn om de bronnen van kinderrechten aan te boren en de kinderrechten in de dagelijkse praktijk toe te passen.

Inleiding in de Psychologie en Pedagogiek met verdieping in Gewetensontwikkeling (6 EC)

Ook dit vak begint met een beknopte algemene inleiding, namelijk in psychologische theorieën over cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling en pedagogische theorieën over (problematische) opvoeding. In het tweede deel richten we onze aandacht op een groep waar criminologen, orthopedagogen, klinisch ontwikkelingspsychologen en juristen op het terrein van familie- en jeugdrecht zich mee bezig houden, namelijk kinderen en jongeren die de samenleving zorgen baren vanwege hun antisociale gedrag. Hoe komt het dat kinderen en jongeren zich zo ontwikkelen? Diverse antwoorden op die vraag, zoals dysfunctionele opvoedingssituaties en gezinnen, omgang met leeftijdsgenoten en factoren binnen het kind komen hierbij aan bod.

Civielrechtelijk ingrijpen vanuit juridisch en pedagogisch perspectief (6 EC)

Het vak ‘Civielrechtelijk ingrijpen vanuit juridisch en pedagogisch perspectief’ richt zich op drie thema’s: 1) civielrechtelijk ingrijpen vanwege conflicten tussen de ouders; 2) ingrijpen vanwege problematiek van de ouders; en 3) ingrijpen vanwege problematiek van het kind. Na het volgen van het vak, ben je op de hoogte van het juridisch kader voor het civielrechtelijk ingrijpen in gezinnen, van de redenen van ingrijpen, en van de invloed die het al dan niet ingrijpen heeft op betrokkenen, zowel op de korte als de langere termijn. Aan de orde komen onderwerpen zoals (v)echtscheiding, internationale kinderontvoering, mediation, opvoedingsproblematiek, maatregelen van kinderbescherming en kinderen in institutionele zorg.

Strafrechtelijk ingrijpen vanuit juridisch en pedagogisch perspectief (6 EC)

Het vak biedt een korte, intensieve inleiding in omvang, achtergronden en verklaringen van (jeugd)criminaliteit. Een prominente plaats is ingeruimd voor de zogeheten ‘Ontwikkelings- en levensloop criminologie’ en neurobiologische aspecten van (jeugd)criminaliteit. Verder doe je kennis op over wet- en regelgeving (Wetboek van Strafrecht, Wetboek van Strafvordering, Beginselenwet justitiële Jeugdinrichtingen) en het stelsel van voorzieningen bij de maatschappelijke (strafrechtelijke) reactie op (jeugd)criminaliteit (inclusief preventie) en de specifieke pedagogische invalshoek die het jeugdstrafrecht kent. In lijn met recente theoretische en beleidsontwikkelingen wordt geen leeftijdsgrens van 18 jaar maar van circa 23 jaar aangehouden. De cursus richt zich daarmee op kinderen (12-), jeugdigen (12-17) en jongvolwassenen (18-22). Studenten krijgen daarnaast inzicht in de aanloop naar strafrechtelijk ingrijpen (diagnostiek en risico-inschatting) en in factoren en kenmerken die een rol spelen in de effectiviteit van (strafrechtelijke) interventies. Zowel bij de behandeling van criminaliteit als de wet- en regelgeving is er bijzondere aandacht voor de rol en positie van ouders en het in de tijd afnemende belang daarvan.

Minorpaper (6 ec)

De minor ‘Gezin, recht en forensische gedragswetenschappen’ wordt afgesloten met een groepspaper waarin je de kennis die je verworven hebt toepast op een centraal thema van de minor. Met deze paper kun je je verder verdiepen in een onderwerp, wetgeving en gedragswetenschappelijke literatuur integreren en laten zien dat je in staat bent om een tekst te schrijven die voor een multidisciplinair publiek leesbaar is. De onderwerpen van de paper variëren van internationale kinderontvoering tot elektronisch toezicht en pleegzorg. Alle beschikbare onderwerpen worden in periode 2 aangeboden waarna je je kunt inschrijven. Voorafgaand aan periode 3 wordt de groepsindeling bekend gemaakt, zodat je je alvast kunt inlezen en direct van start kunt gaan.

Bekijk de studiegids voor meer informatie over deze vakken.

  • Om te mogen starten met de minor moet je aan een universiteit studeren
  • Je moet het eerste jaar van je bachelor hebben afgerond. Voor studenten van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid  en de Faculteit Gedrags- en Bewegingswetenschappen aan de VU geldt deze eis niet.
  • Als VU-student moet je in sommige gevallen toestemming vragen aan je eigen examencommissie. Als je aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de VU studeert, is het niet nodig om toestemming te vragen aan je examencommissie. Voor studenten in de bachelor Psychologie en Pedagogiek aan de VU geldt hetzelfde.
  • WO-bachelorstudenten van een andere universiteit kunnen alleen deelnemen als zij een toestemmingsverklaring van de eigen universiteit hebben.

Aan deze minor zit een minimum en maximum aantal deelnemers.

Bachelorstudenten van de Faculteiten Rechtsgeleerdheid en Gedrags- en bewegingswetenschappen kunnen zich voor de minor en de vakken van de minor aanmelden via VUnet.

Studenten van andere VU-faculteiten kunnen zich aanmelden door een mail te sturen naar onderwijsadministratie.rechten@vu.nl  of  studieadvies.fgb@vu.nl. Geef duidelijk aan welke studie je nu volgt en hoe ver je bent.
Niet VU-studenten kunnen zich aanmelden via deze aanmeldprocedure.

Geeske Ruitenberg (RCH) of Caroline Jonkman (FGB)
E-mail: minorgezin@vu.nl
Telefoon: 020-5986296 of 020-5988956

Samenvatting Gezin, recht en forensische gedragswetenschappen

Taal

Nederlands

Duur

1 semester (30 EC)

StartDatum

1 september

Interessegebied

Economie, Recht en Bestuur
Gedrag en Maatschappij

Faculteit

Gedrags- en Bewegingswetenschappen
Rechtsgeleerdheid

;